Muški, ženski i dječiji glasovi
| Škola | Nastavnik/nastavnica | ||
|---|---|---|---|
| Razred i odjeljenje | 2. ____ | Datum | |
| Nastavni predmet | Muzička kultura | Redni broj časa | |
| Nastavna jedinica | Muški, ženski i dječiji glasovi | ||
| Tip časa | kombinovani čas (obrada i vježbanje) – prilagodite po potrebi | ||
| Trajanje | 45 minuta | ||
| Ključni pojmovi | |||
| Udžbenik i literatura | |||
1. Ishod učenja i indikatori
Ishod (A.2.2): Analizira slušana muzička djela pronalazeći elementestrukture i izvođačke sastave.
Indikatori (učenik/učenica):
- razlikuje vokalnu od vokalno-instrumentalne i instrumentalne muzike
- demonstrira metriku kroz pokret
- razlikuje pjevačke glasove (muški, ženski, dječiji)
2. Ciljevi časa
- Obrazovni: usvajanje znanja i vještina u okviru nastavne jedinice „Muški, ženski i dječiji glasovi“: učenik/učenica razlikuje vokalnu od vokalno-instrumentalne i instrumentalne muzike; demonstrira metriku kroz pokret; razlikuje pjevačke glasove (muški, ženski, dječiji).
- Funkcionalni: razvijanje muzičkog sluha, osjećaja za ritam, glasa i muzičkog pamćenja.
- Odgojni: razvijanje ljubavi prema muzici i muzičkoj baštini, kulture slušanja i zajedničkog muziciranja.
3. Metode, oblici rada, sredstva i korelacija
| Nastavne metode | slušanje muzike, pjevanje po sluhu, demonstracija, ritmičke i muzičke igre, razgovor |
|---|---|
| Oblici rada | frontalni, individualni, rad u paru |
| Nastavna sredstva | zvučni primjeri (muški, ženski i dječiji glas, hor, solista), zvučnik, poznata dječija pjesma, interaktivna lekcija na projektoru ili tabletu, radni list |
| Korelacija | Bosanski jezik (tekst pjesme, rima), Tjelesni i zdravstveni odgoj (pokret uz muziku), Matematika (brojanje dobi) |
4. Tok časa
| Dio časa | Aktivnosti nastavnika/nastavnice | Aktivnosti učenika |
|---|---|---|
| Uvodni dio 5 minuta | Motivacija: pročitam ili ispričam uvod: „Svaki glas zvuči drugačije – tatin dublje, mamin više, a dječiji najsvjetlije! Danas osluškujemo glasove.“ Razgovaram s učenicima o tome gdje su se već susreli s ovom temom. Najavljujem nastavnu jedinicu „Muški, ženski i dječiji glasovi“ i cilj časa. | Slušaju, odgovaraju na pitanje, povezuju temu sa svojim iskustvom. |
| Glavni dio 30 minuta | Objašnjenje i demonstracija (8 min): Pjevački glasovi su muški (obično najdublji), ženski i dječiji (visok i svijetao). Hor je grupa pjevača, a solista nastupa sam. Hor i orkestar vodi dirigent. Ako pjevaju samo glasovi, muzika je vokalna; uz instrumente je vokalno-instrumentalna, a bez glasova instrumentalna. Razumijevanje provjeravam kratkim pitanjima iz priloga A („Koji su pjevački glasovi?“, „Koji glas je obično najdublji?“, „Kakav je dječiji glas?“). Praktični rad (17 min): Učenici slušaju primjere muškog, ženskog i dječijeg glasa te hora i soliste i pokazuju rukom visinu glasa (nisko–visoko). Zatim pjevaju poznatu pjesmu kao hor, a pojedinci kao solisti, dok jedan učenik „dirigira“. Obilazim učenike, pomažem, podstičem i bilježim zapažanja. Pokazivanje i razgovor (5 min): nekoliko učenika pokaže ili izvede svoj rad; zajedno razgovaramo šta je uspjelo i šta bi se moglo uraditi drugačije. | Prate demonstraciju, odgovaraju na pitanja, praktično rade samostalno, u paru ili u grupi, pokazuju svoj rad i daju povratnu informaciju drugima. |
| Završni dio 10 minuta | Ostvarenost ishoda provjeravam izlaznom karticom s 3–4 pitanja iz priloga B. Vodim kratku refleksiju: „Šta sam danas naučio/naučila? Šta mi je bilo teško?“ Domaća zadaća: ostale aktivnosti radnog lista (Naš hor). Prijedlog za roditelje: Dok slušate pjesme, igrajte se pogađanja: pjeva li muškarac, žena ili dijete? Pjeva li jedan pjevač ili hor? | Samostalno odgovaraju na izlaznoj kartici i procjenjuju svoje razumijevanje (palac gore / vodoravno / dolje). |
5. Diferencijacija
- Podrška: pokazivanje ritma pljeskanjem, učenje pjesme u kraćim dijelovima i ponavljanje u grupi; vođeni zadaci iz priloga A s podsticajima; rad u paru s učenikom/učenicom koji/koja je savladao/savladala gradivo; skraćeni radni list (samo prva aktivnost).
- Izazov: dodatni zadatak po uzoru na „Dječiji hor pjeva uz klavir. Kakva je to muzika?“, ali složeniji – koji traži vlastitu ritmičku pratnju, kratku improvizaciju ili poređenje dvije kompozicije; smišljanje sličnog zadatka za druga ili drugaricu iz klupe, uz objašnjenje postupka.
6. Praćenje i vrednovanje
Formativno praćenje tokom časa (posmatranje, pitanja, radni list) i izlazna kartica na kraju. Kriteriji uspjeha – učenik/učenica:
| Indikator | Ostvaruje | Djelimično | Još ne |
|---|---|---|---|
| razlikuje vokalnu od vokalno-instrumentalne i instrumentalne muzike | |||
| demonstrira metriku kroz pokret | |||
| razlikuje pjevačke glasove (muški, ženski, dječiji) |
Kriteriji se odnose na dio indikatora koji se ostvaruje na ovom času.
7. Plan table
8. Zapažanja nakon časa (samoevaluacija)
Prilog A · Vođeni primjeri s podsticajima
1. Koji su pjevački glasovi?
Ponuđeni odgovori: a) muški, ženski i dječiji b) crveni i plavi c) drveni i metalni
Tačno: a) muški, ženski i dječiji
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Ko pjeva?
Objašnjenje: Pjevački glasovi su muški, ženski i dječiji.
2. Koji glas je obično najdublji?
Ponuđeni odgovori: a) ženski b) muški c) dječiji
Tačno: b) muški
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Tata…
Objašnjenje: Muški glas je obično najdublji.
3. Kakav je dječiji glas?
Ponuđeni odgovori: a) visok i svijetao b) kao bubanj c) najdublji
Tačno: a) visok i svijetao
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Djeca…
Objašnjenje: Dječiji glas je visok i svijetao.
4. Šta je hor?
Ponuđeni odgovori: a) grupa bubnjeva b) grupa ljudi koja zajedno pjeva c) jedan pjevač
Tačno: b) grupa ljudi koja zajedno pjeva
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Zajedno pjevaju…
Objašnjenje: Hor je grupa pjevača.
5. Dječiji hor pjeva uz klavir. Kakva je to muzika?
Ponuđeni odgovori: a) samo vokalna b) samo instrumentalna c) vokalno-instrumentalna
Tačno: c) vokalno-instrumentalna
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Glas + klavir…
Objašnjenje: Glasovi i klavir – vokalno-instrumentalna muzika.
6. Kakva je muzika bez ijednog glasa?
Ponuđeni odgovori: a) dječija b) vokalna c) instrumentalna
Tačno: c) instrumentalna
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Samo instrumenti…
Objašnjenje: Bez glasa – instrumentalna.
7. Šta je solista?
Ponuđeni odgovori: a) pjevač ili svirač koji izvodi sam b) cijeli hor c) publika
Tačno: a) pjevač ili svirač koji izvodi sam
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Solo = sam.
Objašnjenje: Solista nastupa sam.
8. Kako se zove onaj koji vodi hor?
Ponuđeni odgovori: a) solista b) kompozitor u publici c) dirigent
Tačno: c) dirigent
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Maše rukama…
Objašnjenje: Dirigent vodi hor i orkestar.
Prilog B · Pitanja za provjeru (izlazna kartica) s rješenjima
1. Najviši glas obično ima…
Ponuđeni odgovori: a) dijete b) tata c) djed
Tačno: a) dijete
Objašnjenje: Dijete.
2. Grupa pjevača je…
Ponuđeni odgovori: a) solista b) hor c) orkestar
Tačno: b) hor
Objašnjenje: Hor.
3. Pjevač koji nastupa sam je…
Ponuđeni odgovori: a) solista b) dirigent c) hor
Tačno: a) solista
Objašnjenje: Solista.
4. Ko vodi hor?
Ponuđeni odgovori: a) dirigent b) publika c) kompozitor sa strane
Tačno: a) dirigent
Objašnjenje: Dirigent.
5. Muzika samo glasovima je…
Ponuđeni odgovori: a) vokalna b) instrumentalna c) tišina
Tačno: a) vokalna
Objašnjenje: Vokalna.
6. Hor uz orkestar je…
Ponuđeni odgovori: a) samo instrumentalna b) samo vokalna c) vokalno-instrumentalna muzika
Tačno: c) vokalno-instrumentalna muzika
Objašnjenje: Vokalno-instrumentalna.
7. Koji glas je obično viši – ženski ili muški?
Ponuđeni odgovori: a) ženski b) muški
Tačno: a) ženski
Objašnjenje: Ženski.
Izvor: Muzička kultura, predmetni kurikulum KS (2021), KS kurikulum za 2. razred.