Instrumenti orkestra po grupama
| Škola | Nastavnik/nastavnica | ||
|---|---|---|---|
| Razred i odjeljenje | 4. ____ | Datum | |
| Nastavni predmet | Muzička kultura | Redni broj časa | |
| Nastavna jedinica | Instrumenti orkestra po grupama | ||
| Tip časa | kombinovani čas (obrada i vježbanje) – prilagodite po potrebi | ||
| Trajanje | 45 minuta | ||
| Ključni pojmovi | |||
| Udžbenik i literatura | |||
1. Ishod učenja i indikatori
Ishod (A.4.2): Analizira slušana muzička djela pronalazeći elementestrukture i izvođačke sastave.
Indikatori (učenik/učenica):
- objašnjava doživljaj slušanog djela jednostavnim muzičkim jezikom
- prikazuje doživljaj slušanog djela kroz likovno izražavanje
2. Ciljevi časa
- Obrazovni: usvajanje znanja i vještina u okviru nastavne jedinice „Instrumenti orkestra po grupama“: učenik/učenica objašnjava doživljaj slušanog djela jednostavnim muzičkim jezikom; prikazuje doživljaj slušanog djela kroz likovno izražavanje.
- Funkcionalni: razvijanje muzičkog sluha, osjećaja za ritam, glasa i muzičkog pamćenja.
- Odgojni: razvijanje ljubavi prema muzici i muzičkoj baštini, kulture slušanja i zajedničkog muziciranja.
3. Metode, oblici rada, sredstva i korelacija
| Nastavne metode | slušanje muzike, pjevanje po sluhu, demonstracija, ritmičke i muzičke igre, razgovor |
|---|---|
| Oblici rada | frontalni, individualni, rad u paru |
| Nastavna sredstva | snimci instrumenata i simfonijskog orkestra, projektor i zvučnik, kartice s instrumentima, interaktivna lekcija na projektoru ili tabletu, radni list |
| Korelacija | Bosanski jezik (tekst pjesme, rima), Tjelesni i zdravstveni odgoj (pokret uz muziku), Matematika (brojanje dobi) |
4. Tok časa
| Dio časa | Aktivnosti nastavnika/nastavnice | Aktivnosti učenika |
|---|---|---|
| Uvodni dio 5 minuta | Motivacija: pročitam ili ispričam uvod: „U velikom orkestru sviraju desetine muzičara! Danas upoznajemo grupe instrumenata.“ Razgovaram s učenicima o tome gdje su se već susreli s ovom temom. Najavljujem nastavnu jedinicu „Instrumenti orkestra po grupama“ i cilj časa. | Slušaju, odgovaraju na pitanje, povezuju temu sa svojim iskustvom. |
| Glavni dio 30 minuta | Objašnjenje i demonstracija (8 min): Instrumente orkestra dijelimo u grupe: gudački (violina, viola, violončelo, kontrabas), drveni duvači (flauta, klarinet, oboa, fagot), limeni duvači (truba, rog, trombon, tuba) i udaraljke (timpani, bubnjevi, činele). Simfonijski orkestar čine sve grupe. Razumijevanje provjeravam kratkim pitanjima iz priloga A („U koju grupu instrumenata spada violina?“, „U koju grupu spada truba?“, „U koju grupu spada flauta?“). Praktični rad (17 min): Učenici gledaju i slušaju snimke instrumenata i orkestra, razvrstavaju instrumente po grupama na tabli, igraju igru „Pogodi instrument po zvuku“ i slušaju primjere različitih horova. Obilazim učenike, pomažem, podstičem i bilježim zapažanja. Pokazivanje i razgovor (5 min): nekoliko učenika pokaže ili izvede svoj rad; zajedno razgovaramo šta je uspjelo i šta bi se moglo uraditi drugačije. | Prate demonstraciju, odgovaraju na pitanja, praktično rade samostalno, u paru ili u grupi, pokazuju svoj rad i daju povratnu informaciju drugima. |
| Završni dio 10 minuta | Ostvarenost ishoda provjeravam izlaznom karticom s 3–4 pitanja iz priloga B. Vodim kratku refleksiju: „Šta sam danas naučio/naučila? Šta mi je bilo teško?“ Domaća zadaća: ostale aktivnosti radnog lista (Moj instrument iz orkestra). Prijedlog za roditelje: Pogledajte zajedno snimak simfonijskog orkestra. Neka dijete pronađe po jedan instrument iz svake grupe. | Samostalno odgovaraju na izlaznoj kartici i procjenjuju svoje razumijevanje (palac gore / vodoravno / dolje). |
5. Diferencijacija
- Podrška: pokazivanje ritma pljeskanjem, učenje pjesme u kraćim dijelovima i ponavljanje u grupi; vođeni zadaci iz priloga A s podsticajima; rad u paru s učenikom/učenicom koji/koja je savladao/savladala gradivo; skraćeni radni list (samo prva aktivnost).
- Izazov: dodatni zadatak po uzoru na „Koji instrument je gudački i veći je od violine?“, ali složeniji – koji traži vlastitu ritmičku pratnju, kratku improvizaciju ili poređenje dvije kompozicije; smišljanje sličnog zadatka za druga ili drugaricu iz klupe, uz objašnjenje postupka.
6. Praćenje i vrednovanje
Formativno praćenje tokom časa (posmatranje, pitanja, radni list) i izlazna kartica na kraju. Kriteriji uspjeha – učenik/učenica:
| Indikator | Ostvaruje | Djelimično | Još ne |
|---|---|---|---|
| objašnjava doživljaj slušanog djela jednostavnim muzičkim jezikom | |||
| prikazuje doživljaj slušanog djela kroz likovno izražavanje |
Kriteriji se odnose na dio indikatora koji se ostvaruje na ovom času.
7. Plan table
8. Zapažanja nakon časa (samoevaluacija)
Prilog A · Vođeni primjeri s podsticajima
1. U koju grupu instrumenata spada violina?
Ponuđeni odgovori: a) udaraljke b) limeni duvači c) gudački
Tačno: c) gudački
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Gudalo…
Objašnjenje: Violina se svira gudalom – gudački instrument.
2. U koju grupu spada truba?
Ponuđeni odgovori: a) gudački b) limeni duvači c) drveni duvači
Tačno: b) limeni duvači
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Lim, duvanje…
Objašnjenje: Truba je limeni duvački instrument.
3. U koju grupu spada flauta?
Ponuđeni odgovori: a) gudački b) limeni duvači c) drveni duvači
Tačno: c) drveni duvači
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Iako je danas često metalna…
Objašnjenje: Flauta pripada drvenim duvačima.
4. Kako sviramo gudačke instrumente?
Ponuđeni odgovori: a) udaranjem palicom po koži b) gudalom ili trzanjem žica c) duvanjem
Tačno: b) gudalom ili trzanjem žica
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Žice…
Objašnjenje: Gudački instrumenti imaju žice po kojima prelazimo gudalom.
5. Koji instrument pripada udaraljkama?
Ponuđeni odgovori: a) klarinet b) timpani (veliki bubanj) c) violončelo
Tačno: b) timpani (veliki bubanj)
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Udaramo…
Objašnjenje: Timpani su udaraljke.
6. Šta je simfonijski orkestar?
Ponuđeni odgovori: a) hor bez instrumenata b) veliki orkestar s gudačima, duvačima i udaraljkama c) grupa od dva svirača
Tačno: b) veliki orkestar s gudačima, duvačima i udaraljkama
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Sve grupe…
Objašnjenje: Simfonijski orkestar čine sve grupe instrumenata.
7. Koje vrste hora postoje?
Ponuđeni odgovori: a) drveni i limeni b) ženski, muški, mješoviti i dječiji c) brzi i spori
Tačno: b) ženski, muški, mješoviti i dječiji
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Ko pjeva…
Objašnjenje: Horovi: ženski, muški, mješoviti i dječiji.
8. Koji instrument je gudački i veći je od violine?
Ponuđeni odgovori: a) truba b) violončelo c) flauta
Tačno: b) violončelo
Podsticaj ako učenik/učenica zapne: Svira se sjedeći…
Objašnjenje: Violončelo je veliki gudački instrument.
Prilog B · Pitanja za provjeru (izlazna kartica) s rješenjima
1. Violina je…
Ponuđeni odgovori: a) limeni duvač b) udaraljka c) gudački instrument
Tačno: c) gudački instrument
Objašnjenje: Gudački instrument.
2. Truba je…
Ponuđeni odgovori: a) gudački b) drveni duvački c) limeni duvački instrument
Tačno: c) limeni duvački instrument
Objašnjenje: Limeni duvački.
3. Klarinet i flauta su…
Ponuđeni odgovori: a) gudači b) udaraljke c) drveni duvači
Tačno: c) drveni duvači
Objašnjenje: Drveni duvači.
4. Timpani su…
Ponuđeni odgovori: a) gudači b) udaraljke c) duvači
Tačno: b) udaraljke
Objašnjenje: Udaraljke.
5. Hor muškaraca i žena zajedno je…
Ponuđeni odgovori: a) mješoviti hor b) dječiji hor c) ženski hor
Tačno: a) mješoviti hor
Objašnjenje: Mješoviti hor.
6. Orkestar sa svim grupama instrumenata je…
Ponuđeni odgovori: a) simfonijski b) duet c) trio
Tačno: a) simfonijski
Objašnjenje: Simfonijski orkestar.
7. Koliko grupa instrumenata je na slici?
Ponuđeni odgovori: a) šest b) četiri c) dvije
Tačno: b) četiri
Objašnjenje: Četiri grupe: gudački, drveni duvači, limeni duvači, udaraljke.
Izvor: Muzička kultura, predmetni kurikulum KS (2021), KS kurikulum za 4. razred.